Nâbizâde Nâzım

(1862 - 6 Ağustos 1893): Yazar. İstanbul'da doğdu. Tam adı Ahmed Nâzım'dır. Beşiktaş Askarî Rüşdiyesinde ve Mühendishane-i Berrî İdadîsinde okudu. 1884'te topçu mülâzım-ı sânîsi olarak erkân-ı harbiye sınıfına ayrıldı. 1886'da erkan-ı harp yüzbaşısı rütbesiyle okulunu bitirdi. Harbiye Mektebinde matematik ve askerî dersler okuttu. 1889'da kolağası oldu. Erkân-ı Harbiye karargâhında görevlendirildi. İki yıl Suriye'de kaldı. Evlendikten iki sene sonra kemik vereminden İstanbul'da öldü. Karacaahmet'te gömülüdür.
Şiir yazı, tercüme ve çeşitli makaleleri Hazine-i Evrak, Mir'at, Âlem, Rehber-i Fünûn, Âfâk, Berk, Manzara dergilerinde çıktı. 1891'den itibaren Servet-i Fünûn'da şiir ve hikâyeler yayınladı. Ayrıca Tahlilât-ı Edebiye başlığı altında ünlü şairler hakkında incelemeler yazdı. Özellikle Antalya köylerindeki hayatı konu alan Karabibik adlı uzun hikâyesi ve İstanbul'da yaşayan bir Türk ailesini anlatan Zehra romanı ile tanındı. Bu iki eser edebiyatımızda realizmin ilk önemli örneklerinden sayılır. Râvî imzasını da kullanmıştır.
Ara Nesil edebiyatçıları arasında gösterilen Nâbîzâde Nâzım Karabibik ve Hasba'nın ön sözünde realizm ve naturalizm akımları hakkında görüşlerini açıklar.
Şiirleri: Hâtıra-i Şebâb (1880), Heves Ettim (1884), Mini Mini yahud Yine Heves (1885). Hikâyeleri: Yâdigârlarım (1885), Zavallı Kız (1889), Bir Hatıra (1890), Sevda (1890), Hâlâ Güzel (1891), Hasba (1890), Seyyie-i Tesamüh (1890), Karabibik (1890; Hakkı Tarık Us yayınladı, 1944). Romanı: Zehra (Servet-i Fünûn, nu. 254, 11 Kanunisanî 1893, nu. 272, 16 Mayıs 2894; M. Nihat Özön yayınladı, 1954). Diğer eserleri: Hanım Kızlar (1886), Katre (Fennî lügat, Mehmed Rüşdî ile, 1888), Mesâil-i Riyâziyeden Cebir (1889), Muhtasar Yeni Kimya (1889), Mini Mini Mektepli (1891), Âyineler (1892), Esatir (1892).
Hikâye ve romanlarını bir arada A. B. Serengil yayınladı (1961).

Yazarın yaşam öyküsü için tıklayınız